Hofplein

‘Zie je daar aan het einde al het prachtige Hofplein,
als Feyenoord heeft gewonnen, duik je zo in de fontein’

Twee weken voor de finale in Tirana sijpelden de eerste berichten over een eventuele huldiging al door. Er zijn mensen die door dit soort ‘jinxes’ rode vlekken in hun nek krijgen. Die mompelen dingen over een beer en een huid. Ik ben meer van de kalf en de put. Je kunt maar beter van te voren over bepaalde zaken nadenken.

De inhoud van de berichten stemde me wel somber. Geen huldiging op de Coolsingel maar in het stadion en geen duik in de fontein op de avond na een eventuele winst. Aboutaleb werd terecht boos op zijn ambtgenoot in Marseille over de gang van zaken daar, maar verspeelde een paar dagen later het kleine beetje goodwill dat hij hiermee had opgebouwd.

Een spontaan feest op voorhand de kop indrukken omwille van het verkeer en dronken figuren hou je niet tegen door een fontein droog te leggen. Wat dat aangaat mogen we allang blij zijn dat niet de hele stad drooggelegd wordt, dát zou namelijk de ultieme droom zijn van de geheelonthouder met de ketting.

Staphorst aan de Maas.

Harvey

Er zijn genoeg dagen dat ik niet aan Harvey Esajas denk. Harvey werkte in een circus en kreeg via zijn neef, Clarence Seedorf, een contract aangeboden bij AC Milan. Zijn overgewicht bleek hij daar niet in geld waard te zijn.

Maar Harvey Esajas is ook een speler die het rood en wit van Feyenoord heeft gedragen. Ik zag de geboren Amsterdammer scoren tegen Ajax in het Olympisch Stadion. Het bleek zijn enige goal in dienst van Feyenoord te zijn in een wedstrijd die in 2-2 eindigde. De klassieker was een van de acht wedstrijden die hij voor ons speelde.

Het meest bekend werd Harvey Esajas echter voor zijn rol in de Helderse affaire. . In de voorbereiding van het seizoen 1993/1994 speelde Feyenoord een oefenwedstrijd tegen het Helders voetbalelftal. Tijdens dit duel sloeg Esajas een amateurspeler een gebroken kaak. Esajas werd hier niet voor gestraft, maar haalde met de “Helderse affaire” wel de landelijke media.

Er zijn wel wat meer oud-spelers van Feyenoord op het verkeerde pad geraakt. Lars Elstrup werd krankzinnig en wandelde in zijn blootje op het veld tijdens een wedstrijd in Denemarken, Ullrich van Gobbel raakte in de ban van de Winti en Jantje Mulder draaide de bak in voor het doodschoppen van een vriend.

Zo bont als in de hoofdstad waar de boven- en onderwereld gezamenlijk op de tribune zitten maken wij het gelukkig niet. Steekpartijen, auto-ongelukken, belastingontduiking en dickpics: alles wordt met de mantel der liefde bedekt én gebagatelliseerd. Verslaafd aan het succes van hun club is blijkbaar alles geoorloofd in de hoofdstad.

Die club wil in alles groter zijn dan Feyenoord. Qua schandalen lukt ze dat aardig. De gebroken-kompas cup hebben ze alvast gewonnen.

Nasleep

We zijn inmiddels vijf volle dagen na het laatste fluitsignaal van de Klassieker, een Klassieker die veel stof deed en nog steeds doet opwaaien. Twitter staat nog vol grappen, verwensingen en memes over de laatste vijf minuten van de wedstrijd van zondag. Een wedstrijd waar we in Rotterdam terecht nog ziek van zijn.

Voor de zoveelste keer trok Feyenoord aan het kortste eind terwijl dat niet had gehoeven. Natuurlijk zijn er flink wat oorwassingen geweest in het verleden maar ook zat wedstrijden waar het geluk simpelweg ontbrak. Bijvoorbeeld een wedstrijd waar Ricardo van Rhijn met een zondagsschot doel trof en Feyenoord op miraculeuze wijze de bal niet in de goal kreeg.

Vorig seizoen nog een bal op de lat in de dying seconds en ik word nog badend in het zweet wakker van Kazim-Richards die een doelpunt voorkwam. Het is het (Rotterdamse) verhaal van de meest beladen wedstrijd in Nederland.

Wat echter wel weer duidelijk werd is dat Ajax-minded Twitter vooral lijkt te bestaan uit mensen die fan zijn van het succes van hun club. Als in een Pavlov-reactie reageren ze ten pas en vooral te onpas met plaatjes van Calimero als er kritiek is op hun club.

Ja, Feyenoord rekte ook tijd en had wat stervende zwanen in hun midden, maar zij hadden nog een wedstrijd van donderdag en een paar terugkerende Corona-gevallen in hun selectie. Een weifelende doelman deed de rest.

Wat me vooral opviel in de nasleep van de wedstrijd is hoe zeer Ajacieden online met ons bezig zijn, een verwijt dat wij al jarenlang in omgekeerde richting krijgen te horen.

Als er iets is wat de meest recente Klassieker duidelijk heeft gemaakt is het volgende: voetballend zijn ze weer bang voor ons aan het worden en dat is de verdienste van Slot. Iedere Calimero of andere meme die hier als reactie onder wordt gepost zal dat alleen maar bevestigen. Nu al zin in het volgende seizoen.

Pizza

En zo bevond ik mezelf in mijn pyjamabroek in hartje Belgrado rond een uurtje of een ’s nachts. Mijn reisgenoot Kees had trek in nog zo’n enorme pizzapunt die ze hier overal op straat verkochten. Nog inderdaad want we waren op de terugweg van kroeg naar hotel ook al bij de pizza-kiosk gestopt.

Nu waren de verhalen over Belgrado van tevoren behoorlijk aangedikt want we hadden ons in het centrum nergens onveilig gevoeld. Maar om Kees nu alleen de stad in te laten gaan ging me net iets te ver. En zodoende wandelden we midden in de nacht weer terug richting Skaderlija, ondanks dat ik mijn tanden al had gepoetst en net op de slaapbank was gaan liggen.

’s Nachts laat de stad zijn ware gezicht zien maar dit deel van Belgrado was uitgestorven op het moment dat wij buiten liepen. De zwervers hadden hun plekken in de portieken opgezocht en behalve de lokale dronkenlappen zag je her en der nog plukjes Feyenoorders lopen, euforisch van de 2-5 overwinning een paar uur daarvoor.

Tijdens de wedstrijd kon ik niet helemaal de focus op het veld houden. Met een schuin oog was het verstandig om het vak links van ons in de gaten te houden want daar kwamen flessen en bekers yoghurt onze kant op. En een nitraat die  ‘gelukkig’ naast ons terecht kwam. Het was 1989 all-over again.

Alles wat teruggegooid werd vanuit het uitvak werd door de Servische stewards keurig bij de Grobari ingeleverd waarna het spel opnieuw begon. Corrupte stewards en een mobiele eenheid die maar wat graag hun knuppel wilde gebruiken. Heel even waande ik me weer in Italië.

Vandaar dat we zo’n trek in pizza hadden., zelfs de tweede enorme punt smaakte goed. En niemand die wat over mijn pyjamabroek zei.

Awaydays

Het was een mooie oktoberdag in het onooglijke Noorse plaatsje Skien, de kater van de karaokebar de avond ervoor dreunde nog na. Buiten rook het er naar linoleum en er viel overdag weinig te beleven. Voor ons niet, maar voor de spelers van Feyenoord nog minder. Zij waren veroordeeld tot het hotel, hetzelfde hotel waarin wij verbleven en zodoende hadden we goed zicht op wat de spelers zoal deden rondom een Europese uitwedstrijd. Het antwoord laat zich raden. Weinig.

Het was in een tijdperk waar smartphones nog niet bestonden in de lobby van het hotel stond een computer waarop Salomon Kalou en Romeo Castelen een wedstrijd deden wie van hen twee er meer zoekresultaten opleverden op Google. Een wedstrijd die door Kalou glansrijk werd gewonnen. De rest van de selectie zat in een andere ruimte te kaarten wachtend op het vertrek voor de traditionele stadswandeling. Het hield niet over.

Onze middagbesteding was wat Feyenoord-supporters overal in Europa doen sinds de beslissingswedstrijd tegen Vasas Boedapest in Antwerpen en de exodus met de Groote Beer en Waterman een jaar later. 

We maakten foto’s van een kerk en een monument, hingen onze vlaggen aan een standbeeld en spendeerden de rest van onze tijd in de kroeg. Het is het vaste patroon waarin Europese uitwedstrijden zich voltrekken. Van Glasgow tot Kiev en van Trondheim tot Lissabon.

Een patroon waar goedkope vliegreizen, louche taxi-chauffeurs, schimmige hotels en vage nachtclubs bij horen. De opwinding en ontploffende whatsapp-groepen na de loting. Ga jij ook? Hoe gaan we? Hoe lang?

Eenmaal terug in het hotel in Noorwegen stond de selectie op het punt om te vertrekken naar het stadion. Pascal Bosschaart knoopte een praatje aan om te vragen hoeveel dit alles ons nu al gekost had en Bart Goor liep met een grote boog om ons heen.

In het kleine stadionnetje deed Feyenoord iets wat ze niet vaak doen in een Europese uitwedstrijd: namelijk winnen. Nodeloos om te vermelden dat wij dat tot in de kleine uurtjes in de karaokebar gevierd hebben.

Discutabel

De stofwolken van de instortende twintowers waren nauwelijks opgetrokken en gezeten voor de televisie maakte ik me grote zorgen. Niet om het uitbreken van de derde wereldoorlog, ben je mal. Nee, ik maakte me zorgen of ik twee weken later wel naar Praag zou kunnen vliegen om Feyenoord te zien spelen in de Champions League. Op zich een bezoek aan een psychiater waard.

Normaal gesproken ben ik een softie. Situaties waarbij dieren of kinderen betrokken zijn bezorgen me doorgaans een brok in de keel. Maar om een of andere reden lukte me dat niet bij 9/11. Waarschijnlijk omdat het er op televisie zo onwerkelijk uitzag, omdat het onwerkelijk wás.

Ook de UEFA deed die dag niets, sterker nog diezelfde avond werd er gewoon afgetrapt in de Champions League. Liverpool en Arsenal speelden hun wedstrijden. De wedstrijd van Feyenoord, die voor de woensdag gepland stond, werd verplaatst naar 10 oktober. Eindelijk waren de bobo’s in Zwitserland wakker geworden.

Het was niet de eerste keer dat de UEFA kritiek kreeg als het gaat om ethische kwesties en het zal ook niet de laatste keer zijn. Maar de FIFA en UEFA staan hier niet alleen in. De KNVB liet FC Twente doodleuk aftrappen in De Kuip een dag nadat de halve binnenstad van Enschede verwoest was.

Het is de spagaat waarin clubs, bonden en eigenaars zich bevinden als er iets op het landelijke of mondiale toneel afspeelt. In de huidige crisis in de Oekraïne weten clubs niet hoe snel ze de banden met Russische eigenaars en geldschieters moeten verbreken. Net zoals er altijd commentaar zal zijn op clubs met Sjeiks uit discutabele landen als eigenaar.

Een wijze les voor Feyenoord om nooit met zulke figuren in zee te gaan. Dan maar geen Champions League. Ook al keek ik daar in 2001 zo naar uit.   

Historisch besef

Op 10 november 1944 was De Kuip het decor voor een zwarte bladzijde in de geschiedenis van Rotterdam. Tijdens de razzia van Rotterdam werden duizenden mannen in de leeftijd van zeventien tot veertig jaar bijeengedreven op het veld van Stadion Feijenoord. Vanaf de eerste ring hielden de Nazi’s ze onder schot, het stadion als openluchtgevangenis. In twee dagen tijd worden ruim 50.000 mannen op diverse plekken in de stad vastgehouden voordat ze naar de werkkampen in Duitsland gestuurd worden.

Het is niet de eerste misdaad tegen de Rotterdamse bevolking van de Nazi’s. Vierenhalf jaar eerder, op 14 mei 1940, wordt tijdens een kort en hevig bombardement de complete binnenstad van de kaart geveegd. De littekens zijn nog steeds zichtbaar in de stad, volg alleen maar de route van de lichtjes die de brandgrens markeren.

Na het bombardement en de overgave van Nederland ontkwamen ook de Rotterdamse joden niet aan de Endlösung. De deportaties begonnen eind juli 1942 en waren eind juni 1943 voltooid, slechts 13 procent overleefde de verschrikkingen van de concentratie- en vernietigingskampen.

In het nummer ‘De allermooiste rotstad’ van de Hermes House Band wordt gezongen dat we moeten ophouden over de moffen en over de bommen. Het nummer wordt in De Kuip massaal meegezongen. Maar moeten we wel ophouden over hetgeen dat het DNA van de stad wezenlijk veranderd heeft? De verschrikkingen van de Nazi’s mogen nooit vergeten worden.

De afgelopen dagen rondom De Klassieker circuleerden er wat foto’s van spandoeken waarachter een aantal mensen met een gestrekte rechterhand poseren. De groet van een regime dat onze stad zoveel kwaad heeft gedaan. Het is een poging tot provoceren, het uitlokken van reacties.

Maar als je pretendeert echt van Rotterdam te houden is het tijd om eens in de geschiedenisboekjes te duiken en je daarna keihard te schamen. Voor Nazi’s is er namelijk geen plaats in De Kuip.